ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΙ ΚΙΟΝΕΣ

Description

Οι ναοί της ορθοδοξίας -οι βυζαντινοί ναοί- αποτελούν αληθινές κιβωτούς όπου φυλάσσουν, όχι μόνο τις αρχαιότερες διδακτικές απεικονίσεις της Ευαγγελικής διδασκαλίας, αλλά, εντός τους, κάθε τμήμα τους, όπως διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια των δύο χιλιετιών, διατηρεί πρωταρχικές συμβολικές μορφές, όπως αποκρυσταλλώθηκαν με βάση τη διδασκαλία και τις υποδείξεις των πατέρων της Εκκλησίας. Η συστηματική έρευνα στις πηγές, η παρατήρηση και η επαλήθευση των μαρτυριών οδήγησε τον συγγραφέα στην επισήμανση (αποκάλυψη) σημαντικών μυστικών αποτροπαϊκών επεμβάσεων σε δομικά στοιχεία (αρχιτεκτονικά μέλη, όπως οι κίονες) των αρχαιότερων βυζαντινών ναών. Για την επαλήθευση των πληροφοριών αυτών ο συγγραφέας ταξίδεψε στα πέρατα της βυζαντινής οικουμένης για να αναζητήσει και να επαληθεύσει τις μυστικές επεμβάσεις επάνω στο σώμα των χριστιανικών μνημείων (όπως ένθετους σταυρούς, υποδοχές ιερών λειψάνων, “ευλογίες” και άλλες μαρτυρίες και δράσεις που αποτελούσαν είτε αποτροπαϊκές φυλακτήριες επεμβάσεις και αναθήματα, με προσευχές ή προσφορές πιστών χριστιανών). Η εργασία αποτελεί μια πειραματική διερεύνηση στον κόσμο της μεταφυσικής του βυζαντινού ναού, και τον συμβολισμό των επιμέρους αρχιτεκτονικών μελών του (Αγία Τράπεζα και κιβώριο, επισκοπικός θρόνος, κίονες, αλλά και παραστάδες, όψεις και κατακόρυφες επιφάνειες των εκκλησιών).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
1. Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΩΣ – ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΠΟΤΡΟΠΑΪΚΟ

• Αιτιολογία χάραξης σταυρών στα κτίσματα (ναούς και κατοικίες). Δερματόστιξη στα μέτωπα των πρώτων Χριστιανών

2. ΕΝΘΕΤΟΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΙ ΣΤΑΥΡΟΙ

• Ένθετοι μεταλλικοί σταυροί στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινουπόλεως
• Ένθετοι μεταλλικοί σταυροί στη βασιλική του Αγίου Μάρκου στη Βενετία
• Ένθετοι μεταλλικοί σταυροί στον Ελλαδικό χώρο και τα Βαλκάνια
• Μορφολογία των ένθετων μεταλλικών σταυρών

3. ΑΝΑΓΛΥΦΟΙ ΚΑΙ ΕΓΧΑΡΑΚΤΟΙ ΣΤΑΥΡΟΙ

• Ανάγλυφοι και εγχάρακτοι σταυροί σε αρχιτεκτονικά μέλη εκκλησιών
• Μορφολογικές παραλλαγές. Αρμενικοί σταυροί και “χατσκάρ”
• Εγχάρακτοι σταυροί στο ναό του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ

4. ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΟΠΩΝ ΣΕ ΣΤΑΥΡΙΚΗ ΜΟΡΦΗ

• Διάνοιξη οπών σε σταυρική μορφή σε κίονες βυζαντινών ναών
• Διάνοιξη οπών σε σταυρική μορφή σε ανάγλυφες βυζαντινές εικόνες

5. ΛΕΙΨΑΝΑ ΚΙΟΝΟΛΑΤΡΕΙΑΣ

• Το σταύρωμα των κιόνων. Το σταύρωμα των δένδρων
• Σταύρωμα και “ένθεση” ευλογίας ή τιμίων λειψάνων σε κίονες παγανιστικών μνημείων. Πράξη καθαρμού
• Χριστιανικές επεμβάσεις στους στύλους του Ολυμπίου Διός
• Τοποθέτηση αγίων λειψάνων σε κίονες
• Η διάνοιξη ορθογώνιων οπών σε κίονες· η τοποθέτηση αγίων λειψάνων· αντιστοιχία με τη διαδικασία “υψώματος” των δένδρων

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
CROSSED COLUMNS (English text – summary)
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ – PHOTOGRAPHS

184 σελίδες / 17,5 x 24,5 cm