Ιστορία της δυτικής γλυπτικής

Description

Στην «Ιστορία της δυτικής γλυπτικής. Από τον Μεσαίωνα έως σήμερα» ο Άλκης Χαραλαμπίδης εξετάζει την πορεία της τέχνης των τριών διαστάσεων, της παραγωγής δηλαδή εικόνων με σωματικούς, απτικούς όρους, από τον Μεσαίωνα μέχρι και σήμερα. Πρόκειται για μια μελέτη που δεν παρακολουθεί μόνο σε διαχρονική βάση την εξέλιξη της γλυπτικής στη Δύση, αλλά διερευνά και αναδεικνύει το πώς οι άνθρωποι, σε διαφορετικά ιστορικά, κοινωνικά και αισθητικά συμφραζόμενα, αποτυπώνουν τον κόσμο γύρω τους, τα αντικείμενα, τα πρόσωπα και τα αφηγήματά τους με τα μέσα της λάξευσης, του πλασίματος, της χύτευσης και της κατασκευής. Στην επιμελημένη και καλαίσθητη έκδοση των 208 σελίδων και 376 έγχρωμων εικόνων, εξετάζει τη σχέση του δημιουργού με το υλικό και το θέμα, βάζοντας μέσα στην εξίσωση και την πρόσληψη του θεατή ως διαμορφωτικό παράγοντα. Πιάνει την άκρη του νήματος που συνδέει τις περίτεχνες επενδύσεις στις μεσαιωνικές ξυλόδετες εκκλησίες της Νορβηγίας με τις καθαρές φόρμες του Brancusi και τις τοτεμικές Καρυάτιδες του Kirchner, τους αποπετρωμένους βασιλιάδες στους καθεδρικούς της Chartres και του Saint-Denis με τα λιπόσαρκα κορμιά του Giacometti, την ψυχρή τελειότητα του κλασικισμού του Canova με το non finito του Michelangelo και του Rodin, την χαρτονένια κιθάρα του Picasso με τις στιβαρές μεταλλικές κατασκευές του Smith και του Serra, τις μονολιθικές μορφές του Moore με τις αέρινες ακροβασίες των mobiles του Calder, τους πειραματισμούς της Chryssa και τις τολμηρές προτάσεις της Saint-Phalle με την πουριστική γεωμετρία του Andre, την «αναισθησία» της pop ανεμελιάς του Oldenburg και του Warhol με τη βαθιά ενορατική δημιουργία του Beuys, την προσήλωση του Takis στις αόρατες δυνάμεις της φύσης με τον οικολογικό και ανθρωποκεντρικό προβληματισμό του Κανιάρη, της Hatoum, του Ai Weiwei. Τέλος, στο κρίσιμο ερώτημα «ποιο είναι σήμερα το στίγμα της γλυπτικής;» ο συγγραφέας προτείνει την έννοια της τέχνης των τριών διαστάσεων, της παραγωγής δηλαδή εικόνων με σωματικούς, απτικούς όρους.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

• – Πρόλογος
• – Η γλυπτική της προ-Ρομανικής και Ρομανικής περιόδου
• Πολυσυλλεκτικότητα και επιβίωση της μνημειακότητας μέσα στη μικρή κλίμακα. Η επικράτηση του αναγλύφου και της μικροτεχνίας
• Προς την παλινόρθωση της μεγάλης γλυπτικής με όχημα την αρχιτεκτονική. Η Αρχαιότητα ως εκφραστική επιλογή
• – Η γλυπτική της Γοτθικής περιόδου
• Προς την αυτονόμηση της φόρμας, την ενεργοποίηση της σωματικότητας και την επιστροφή στο απτικό
• Περιπατητική πρόσληψη. Ο ενεργητικός ρόλος του πιστού-θεατή στην ανάγνωση της γλυπτικής
• Επιστροφές της φόρμας στη γραμμή των μύθων
• Τέχνη και κοινωνικός ιστός. Η διδαχή της φόρμας και ο λόγος της εικόνας
• Στο λυκόφως του Μεσαίωνα. Η προ-ουμανιστική διάσταση της γοτθικής γλυπτικής
• – Αναγέννηση και Μανιερισμός
• Η μεταβατική περίοδος. Μορφολογικές κατακτήσεις και αυτοσυνειδησία του δημιουργού
• Το συλλογικό και το ατομικό σε διάλογο. Η καλλιτεχνική ιδιοφυία στην υπηρεσία του πνεύματος της πόλης
• Mιχαήλ Άγγελος. Η γλυπτική της Αναγέννησης και η αναγέννηση της γλυπτικής
• Με το βλέμμα του Μανιερισμού. Επιστροφή στη σχετικότητα της φόρμας
• – Η γλυπτική από το Μπαρόκ έως το Ροκοκό
• Προβολές της ελληνιστικής γλυπτικής στην πρόσληψη του Μπαρόκ
• Ο εκκλησιαστικός χαρακτήρας του Μπαρόκ στη Ρώμη. Gianlorenzo Bernini
• Πάθος και αρμονία. Η κλασικιστική εκδοχή του Μπαρόκ
• Όψεις του Ύστερου Μπαρόκ στις γερμανόφωνες χώρες
• Η ανέμελη πολυτέλεια του Ροκοκό. Από την υπερβατική μεγαλοπρέπεια στην απελευθέρωση της φόρμας
• – Η γλυπτική τον 19ο αιώνα
• Ανάμεσα στο Μπαρόκ και τον Ρομαντισμό. Ένας Κλασικισμός πάντοτε στο μεταίχμιο
• Ο αμιγής κλασικισμός του Aristide Maillol
• Edgar Degas και Auguste Rodin. Το προοίμιο της Μοντέρνας γλυπτικής
• – Η γλυπτική τον 20ό αιώνα
• Το μέλλον σε διάλογο με το παρελθόν. Φόρμα και υλικό στις αναζητήσεις της πρωτοπορίας του 20ού αιώνα
• Εξπρεσιονιστές και φωβιστές ζωγράφοι-γλύπτες. Το άλγος μέσα από τις μεταπλάσεις της φόρμας
• Ακραιφνείς εξπρεσιονιστές γλύπτες. Ernst Barlach, Wilhelm Lehmbruck
• Η γλυπτική του Κυβισμού. H εισβολή της τέταρτης διάστασης στον χώρο
• Η εξεγερμένη φόρμα στη γλυπτική του Φουτουρισμού
• Κονστρουκτιβισμός. H γλυπτική υπό αμφισβήτηση
• Μορφοποιώντας το κενό. Η γλυπτική του χώρου
• Από το πλάσιμο και τη λάξευση στη σύνθεση και την κατασκευή
• Γλυπτική έξω από τα καλούπια
• Μιλώντας για τη γλυπτική. Henry Moore και Barbara Hepworth
• Alexander Calder. Η εκφραστική του ελαχίστου και του μεγίστου
• Πλάθοντας το τραύμα. Alberto Giacometti
• Marino Marini. Η γλυπτική των μύθων και της κατάρρευσής τους
• Ζητήματα κλίμακας. Reg Butler και Philolaos
• Η απόλυτη φόρμα απέναντι στη δύναμη της γειωμένης γλυπτικής. Anthony Caro και Anish Kapoor
• David Smith. Η γλυπτική του δημιουργικού απρόβλεπτου
• Μινιμαλισμός. Μέγιστη ειλικρίνεια και ελάχιστη μεσολάβηση. Η γλυπτική ως σχέση με το αντικείμενο
• Με το βλέμμα της υπερβολής. Οι pop αλληγορίες και οι παιγνιώδεις όψεις της μνήμης
• Louise Bourgeois. Το στίγμα της απόρριψης
• Nouveau Realisme. Άλλη μια επιστροφή στο αντικείμενο
• Μετα-μηχανικές αναζητήσεις στη γλυπτική
• Arte Povera. Η πρωταρχική εμπειρία της υλικότητας. Επιστροφή στις ρίζες της ύλης
• Εξιστορώντας την πράξη της γλυπτικής. Η κοινωνική γλυπτική του Joseph Beuys
• Zero. Τέχνη εκ του μηδενός
• Takis. Σμιλεύοντας την ενέργεια
• – Η γλυπτική μετά τη γλυπτική
• Η τέχνη σε τρεις διαστάσεις
• – Αντί επιλόγου